Domowa klimatyzacja podczas fali upałów może zużywać średnio około 0,5–1,2 kWh energii elektrycznej na godzinę, zależnie od mocy urządzenia, temperatury zadanej i warunków w budynku. Przy orientacyjnej stawce 1,04 zł za 1 kWh osiem godzin chłodzenia jednego pomieszczenia kosztuje mniej więcej 4–10 zł. W ciągu 30 gorących dni może to zwiększyć rachunek o około 125–300 zł.

Nie oznacza to jednak, że każdy klimatyzator będzie pobierał taką samą ilość prądu przez cały czas. Nowoczesne urządzenia inwerterowe regulują moc sprężarki. Po schłodzeniu pomieszczenia pobór może wyraźnie spaść, ponieważ klimatyzacja nie zaczyna pracy od początku, lecz jedynie utrzymuje osiągniętą temperaturę.

W czasie długotrwałych upałów sytuacja wygląda inaczej w zacienionej sypialni, a inaczej w salonie z dużymi przeszkleniami skierowanymi na zachód. Dlatego kosztu chłodzenia nie powinno się oceniać wyłącznie na podstawie mocy zapisanej w nazwie urządzenia.

Ile kosztuje osiem godzin pracy klimatyzacji?

Osiem godzin działania jednej jednostki może kosztować około 4–10 zł, jeśli średni pobór mocy wynosi od 0,5 do 1,2 kW.

Obliczenia wykonano przy stawce 1,04 zł/kWh. Są to przykładowe scenariusze, a nie obietnica określonego rachunku. Klimatyzator może na początku pobierać więcej energii, a później ograniczyć moc. Podczas szczególnie gorącego popołudnia może natomiast przez dłuższy czas pracować z dużym obciążeniem.

Czy klimatyzator o mocy 3,5 kW zużywa 3,5 kWh na godzinę?

Nie, wartość 3,5 kW podawana przy klimatyzatorze oznacza najczęściej moc chłodniczą, a nie pobór prądu.

Urządzenie nie wytwarza chłodu bezpośrednio z energii elektrycznej, lecz przenosi ciepło z wnętrza budynku na zewnątrz. Dzięki temu jego moc chłodnicza może być kilkukrotnie wyższa od poboru energii. Klimatyzator o wydajności chłodniczej 3,5 kW może mieć znamionowy pobór prądu w okolicach 0,8–1 kW, zależnie od modelu i warunków pracy.

W karcie technicznej należy szukać pozycji takich jak:

• pobór mocy w trybie chłodzenia,
• moc wejściowa,
• nominalny pobór energii,
• zakres poboru minimalnego i maksymalnego.

Koszt można następnie policzyć według prostego wzoru:

średni pobór mocy × czas pracy × cena 1 kWh = koszt chłodzenia

Jeżeli klimatyzacja pobiera średnio 0,8 kW i działa przez 10 godzin, zużyje około 8 kWh. Przy przyjętej stawce będzie to około 8,32 zł dziennie.

Dlaczego podczas fali upałów klimatyzacja pobiera więcej prądu?

Zużycie energii rośnie podczas upałów, ponieważ klimatyzacja musi usuwać ciepło stale napływające przez szyby, dach, ściany i otwierane drzwi.

Najtrudniejsze warunki występują zwykle w salonach z dużymi oknami od południa lub zachodu oraz w pokojach na poddaszu. Ciepło gromadzi się w przegrodach, meblach i podłodze, a następnie jest oddawane jeszcze długo po zachodzie słońca.

Na zależność pomiędzy izolacją a pracą domowych instalacji zwraca uwagę firma ASK:

„Ocieplenie domu z użyciem piany PUR to fundament stworzenia trwałego i energooszczędnego domu. Inwestycja dosyć szybko się zwraca oraz przynosi mnóstwo długotrwałych korzyści. Dzięki zastosowaniu piany, działanie instalacji rekuperacji, pompy ciepła lub ogrzewania podłogowego skupia się na utrzymaniu komfortowej temperatury, a nie na nadrabianiu strat” (źródło: ASK).

Ta sama zasada dotyczy klimatyzacji. W dobrze zaizolowanym i zabezpieczonym przed słońcem domu urządzenie po schłodzeniu wnętrza może zmniejszyć moc. Przy nieocieplonym dachu i odsłoniętych szybach niemal bez przerwy nadrabia napływające zyski ciepła.

Co jeszcze wpływa na pobór prądu przez klimatyzację?

Na zużycie prądu wpływają przede wszystkim temperatura zadana, moc urządzenia, nasłonecznienie, izolacja i powierzchnia chłodzonych pomieszczeń.

Znaczenie mają również:

• temperatura panująca na zewnątrz,
• liczba osób przebywających w pomieszczeniu,
• praca piekarnika, komputerów i innych urządzeń wydzielających ciepło,
• otwieranie okien oraz drzwi balkonowych,
• czystość filtrów i wymiennika,
• swobodny przepływ powietrza wokół agregatu,
• prawidłowe dobranie mocy do kubatury i przeszkleń.

Zbyt mała klimatyzacja może niemal bez przerwy pracować z wysoką mocą, a mimo to nie osiągać zadanej temperatury. Przewymiarowane urządzenie może natomiast często się uruchamiać i wyłączać, jeżeli nie potrafi płynnie ograniczyć wydajności.

Czy ustawienie klimatyzacji na 18°C podnosi rachunek?

Tak, ustawienie bardzo niskiej temperatury może zwiększyć pobór energii, ponieważ klimatyzator dłużej pracuje z wysokim obciążeniem.

Wybranie 18°C zwykle nie sprawia, że pomieszczenie schłodzi się dwukrotnie szybciej niż przy nastawie 24–26°C. Urządzenie będzie natomiast próbowało osiągnąć znacznie trudniejszy cel i może nie ograniczyć mocy nawet po uzyskaniu temperatury, która już przynosiłaby domownikom wyraźną ulgę.

Podczas upałów lepiej zacząć od około 25–27°C. W wielu wnętrzach już obniżenie temperatury do tego poziomu, połączone z osuszeniem powietrza, wyraźnie poprawia komfort.

Czy klimatyzację lepiej wyłączać, czy pozostawić włączoną?

Podczas całodziennego upału często korzystniej jest utrzymywać stabilną temperaturę niż wielokrotnie wyłączać urządzenie i ponownie schładzać nagrzane wnętrze.

Klimatyzator inwerterowy po osiągnięciu zadanej wartości zmniejsza obroty sprężarki. Może wtedy pobierać znacznie mniej energii niż podczas pierwszego, intensywnego etapu chłodzenia. Nie oznacza to jednak, że urządzenie powinno pracować bez potrzeby przez cały dzień w pustym domu.

Dobrym rozwiązaniem może być harmonogram. Klimatyzację można uruchomić przed powrotem domowników albo ograniczyć temperaturę podczas ich nieobecności, zamiast pozostawiać przez wiele godzin nastawę 18°C.

Ile prądu zużywa klimatyzacja pracująca przez całą dobę?

Całodobowa praca może oznaczać zarówno około 10 kWh, jak i ponad 20 kWh zużycia, ponieważ urządzenie nie działa przez cały czas z jednakową mocą.

Jeżeli po schłodzeniu domu średni pobór wynosi 0,4 kW, w ciągu doby klimatyzacja zużyje 9,6 kWh, co kosztuje około 9,98 zł. Jeśli podczas wyjątkowego upału średni pobór wzrośnie do 0,9 kW, dobowe zużycie wyniesie 21,6 kWh, czyli około 22,46 zł.

Te dwa scenariusze pokazują, dlaczego samo stwierdzenie „klimatyzacja działała przez 24 godziny” nie wystarcza do obliczenia rachunku.

Jak sprawdzić rzeczywiste zużycie własnej klimatyzacji?

Najdokładniejszy wynik daje pomiar poboru energii konkretnego urządzenia przez kilka gorących dni.

Informację można uzyskać z:

• aplikacji producenta, jeżeli pokazuje zużycie energii,
• podlicznika zamontowanego w obwodzie klimatyzacji,
• systemu zarządzania energią w domu,
• odczytu licznika przed rozpoczęciem i po zakończeniu testu.

Inteligentne gniazdko można zastosować wyłącznie wtedy, gdy jest przystosowane do mocy urządzenia i klimatyzator został podłączony wtyczką. Przy instalacji podłączonej na stałe pomiar powinien zostać wykonany przez osobę posiadającą odpowiednią wiedzę.

Jak zmniejszyć koszt chłodzenia podczas upałów?

Najwięcej można zaoszczędzić, ograniczając nagrzewanie domu i ustawiając temperaturę, która daje komfort bez nadmiernego wychładzania.

• Opuść rolety lub żaluzje przed największym nasłonecznieniem.
• Zamknij okna podczas pracy urządzenia.
• Ustaw około 25–27°C zamiast 18°C.
• Włącz chłodzenie wcześniej, zanim wnętrze mocno się nagrzeje.
• Regularnie czyść filtry.
• Nie zasłaniaj jednostki wewnętrznej meblami lub zasłonami.
• Nie blokuj przepływu powietrza wokół agregatu.
• Ogranicz pracę piekarnika i urządzeń wytwarzających dużo ciepła.

Czy regularny serwis wpływa na zużycie energii?

Tak, zabrudzone filtry, wymiennik lub niesprawny wentylator mogą ograniczać przepływ powietrza i wydłużać czas potrzebny do schłodzenia pomieszczeń.

Przy wyborze wykonawcy dobrze uwzględnić nie tylko koszt zakupu urządzenia. Firma Velit System zwraca uwagę:

„Nikt nie lubi niespodzianek, zwłaszcza przy rozliczeniach. Dlatego dobra firma już na początku pokazuje pełną wycenę – sprzęt, materiały, montaż, uruchomienie i krótkie szkolenie z obsługi. Dzięki temu klient dokładnie wie, ile zapłaci. Warto też dopytać, jak wygląda serwis po montażu. Klimatyzacja wymaga regularnych przeglądów, więc dobrze, jeśli firma od razu określa ich częstotliwość i koszt. Uczciwość i przejrzystość to dziś najlepsza wizytówka wykonawcy” (źródło: Velit System).

Serwis nie sprawi, że urządzenie zacznie zużywać symboliczne ilości energii, ale pozwala wykryć zabrudzenia i usterki, które pogarszają wydajność chłodzenia.

Ile ostatecznie kosztuje klimatyzacja podczas fali upałów? Najlepszą odpowiedź daje pomiar własnej instalacji. Wystarczy sprawdzić średnie dobowe zużycie klimatyzacji i pomnożyć je przez zmienną stawkę za 1 kWh z aktualnego rachunku. Dzięki temu zamiast opierać się na ogólnych kalkulatorach, można poznać koszt odpowiadający konkretnemu urządzeniu i sposobowi korzystania z domu.